# „Przyjaciółka” w Libercu. Tekstylne freski z Czarnej Góry w czeskim muzeum

- Link: https://6sides.pl/przyjaciolka-w-libercu-tekstylne-freski-z-czarnej-gory-w-czeskim-muzeum/
- Published: 2026-10-23T08:00:00+02:00
- Author: Grzegorz Turski

**Do końca marca 2027 roku w Muzeum Sztuk Pięknych w Libercu można oglądać wystawę„
Przyjaciółka”. Polska artystka o romskich korzeniach, Małgorzata Mirga-Tas, spotyka
się w niej z Czeszką występującą pod pseudonimem Sráč Sam. W centrum są siostrzeństwo
i często niedoceniana praca opiekuńcza.**

Wystawa „Przyjaciółka” łączy twórczość polskiej artystki o romskich korzeniach, 
Małgorzaty Mirgi-Tas, oraz czeskiej artystki występującej pod pseudonimem Sráč Sam.
Opiera się na koncepcji „sisterhood”, czyli siostrzeństwa: kobiety wzajemnie się
wspierają, dzielą doświadczeniami i pomagają sobie w codziennym życiu. Wystawę można
oglądać do 28 marca 2027 roku.

**Siostrzeństwo jako sieć zaufania**

Projekt nawiązuje do serii wcześniejszych wystaw Muzeum Sztuk Pięknych w Libercu,
w których główną rolę odgrywała kobiecość. Siostrzeństwo rozumiane jest tu jako 
sieć solidarności, wspólnych doświadczeń, wzajemnego wsparcia i szacunku. „To właśnie
te często niewidoczne więzi tworzą przestrzeń dla zaufania, wzajemności i zbiorowej
odpowiedzialności. W czasach kryzysu klimatycznego i nadprodukcji wystawa stawia
pytanie, czy troska o bliskich i otoczenie nie stanowi jednego z warunków bardziej
zrównoważonej przyszłości” – mówi kuratorka Tea Kříž.

Obie artystki czerpią inspirację z konkretnych miejsc, społeczności, relacji i powolnej
ręcznej pracy, a także z odpowiedzialności wobec środowiska, w którym żyją. Przypominają,
jak ważne są codzienne, często niedostrzegane czynności: opieka nad bliskimi, prowadzenie
domu, dbanie o otoczenie.

**Tekstylne freski Małgorzaty Mirgi-Tas**

Na wystawie można obejrzeć dwa dzieła Małgorzaty Mirgi-Tas, które były już pokazywane
na Biennale w Wenecji. To monumentalne obrazy tekstylne inspirowane renesansowymi
freskami astrologicznymi w Palazzo Schifanoia w Ferrarze – konkretnie miesiącami
czerwcem i grudniem. „Prezentując wyłącznie te dwa miesiące – okres letniego i zimowego
przesilenia – zwracamy uwagę na dwa graniczne punkty roku, a także na pogańskie 
święta oraz przemianę Ziemi ze światła w ciemność i odwrotnie” – dodaje Tea Kříž.

Artystka wplata w twórczość kulturę romską, portrety kobiet oraz sceny ze zwykłego
życia w rodzinnej Czarnej Górze w Tatrach. Prace powstają z używanej odzieży i tkanin,
które podarowali jej ludzie z najbliższego otoczenia. „Każda tkanina, którą otrzymuję,
jest dla mnie wyjątkowa. Niesie w sobie energię człowieka, do którego należała, 
a także jego emocje. (…) Myślę, że najważniejsze są ich historie: kim są, jak wpisują
się w kulturę i jak walczą o swoją tożsamość” – mówi Małgorzata Mirga-Tas.

Mirga-Tas (ur. 1978) studiowała rzeźbę, ale międzynarodowe uznanie zdobyła dzięki
twórczości tekstylnej. W 2022 roku jako pierwsza romska artystka reprezentowała 
Polskę w pawilonie narodowym na Biennale w Wenecji, projektem „Re-enchanting the
World (Przeczarowując świat)”. Jej prace prezentowano m.in. w Tate St Ives, Kunstmuseum
Luzern, Kunstmuseum Wolfsburg i na nowojorskim High Line. W 2020 roku otrzymała 
Paszport „Polityki”.

**Schronienie Sráča Sama**

Sráč Sam przygotowała imponującą konstrukcję przypominającą schronienie. Składa 
się z altanki z drewna modrzewiowego, serii nowych obrazów, łodzi wypełnionych grochem
oraz płaszczy tekstylnych z nadrukowanymi tekstami i obrazami. „Konstrukcje w mojej
twórczości symbolizują interakcję z systemem polityczno-gospodarczym, który (…) 
determinuje i wpływa na sposoby życia. Tworzę modelowe konstrukcje jako obrazy nadziei,
że można wyrwać się z tych sideł” – mówi artystka.

Sráč Sam (ur. 1969) to czeska artystka wizualna i kuratorka mieszkająca w miejscowości
Česká Bříza koło Pilzna. Wykorzystuje rysunek, tekst, architekturę, wykłady i performanse.
W 2006 roku założyła tam galerię sam83, a ponadto wydaje niezależny kwartalnik kulturalny„
PIŽMO”. Jej prace znajdują się w zbiorach wielu instytucji, w tym Galerii Narodowej
w Pradze.

**Muzeum w dawnych łaźniach i program towarzyszący**

Założone w 1953 roku Muzeum Sztuk Pięknych w Libercu jest czwartym co do wielkości
muzeum sztuki w Czechach. Jego kolekcja liczy około 23 tysięcy dzieł z Czech, Niemiec,
Austrii, Francji, Niderlandów i innych krajów Europy. Przez ponad sześć dekad muzeum
mieściło się w pałacu Liebiega, a w lutym 2014 roku przeniosło się do zabytkowego
budynku dawnych łaźni miejskich przy alei Masarykova třída. Jesienią 2027 roku otworzy
nowe wystawy stałe.

Do wystawy przygotowano programy dla szkół, rodzin z dziećmi i miłośników sztuki.
Według organizatorów w najbliższych tygodniach zaplanowano m.in.:

 * 5 listopada 2026 – czytanie romskich bajek (10:00–10:30) oraz zwiedzanie z kuratorką
   Teą Kříž i artystką Sráč Sam (od 17:00),
 * 7 listopada 2026 – „Sąsiedzki radykalny haft” z Terezą Müller (10:00–13:00),
 * 8 grudnia 2026 – zabawy dla dzieci „Szyję, szyję sobie…” (10:00–11:00 i 14:30–
   15:30),
 * 10 grudnia 2026 – występ muzyczno-taneczny zespołu Vuštora Amare Čavore (od 17:
   00),
 * 12 grudnia 2026 – warsztaty plastyczne „Pod szczęśliwą gwiazdą” (10:00–12:00 
   i 14:00–16:00).

Do wystawy wydano czesko-angielski katalog. Więcej informacji na stronie muzeum:
www.galali.cz (według komunikatu z października 2026 roku; godziny otwarcia i ceny
biletów warto sprawdzić przed wizytą).

 

Źródło: PAP MediaRoom
